Rys historyczny

Początki Parlamentu Europejskiego sięgają roku 1952, kiedy na mocy Traktatu Paryskiego powołano Zgromadzenie Ogólne Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali (EWWiS). Na podstawie Traktatów Rzymskich z 1957 roku - w wyniku fuzji instytucjonalnej EWWiS, Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej (EWG) i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (EURATOM) - powołano do życia Wspólnoty Europejskie (WE). Zgromadzenie stało się organem parlamentarnym wszystkich wspólnot. Podczas pierwszej sesji parlamentarnej w Strasburgu w 1958 roku nadano mu nazwę "Europejskiego Zgromadzenia Parlamentarnego".

Nazwa "Parlament Europejski" pojawiła się w 1962 roku i pozostała do dzisiaj. Początkowo deputowani do PE wybierani byli spośród parlamentarzystów państw członkowskich i desygnowani przez parlamenty narodowe. Pełnili oni tzw. podwójny mandat przedstawicielski. Dopiero w czerwcu 1979 roku odbyły się pierwsze powszechne i bezpośrednie wybory do Parlamentu Europejskiego. Wybrano wówczas 410 eurodeputowanych, a ich liczba wzrastała wraz z postępem integracji europejskiej.

Zakres uprawnień PE, a przez to jego wpływ na politykę europejską, był stopniowo zwiększany. Początkowo pełnił on jedynie rolę ciała doradczego. Jego udział w procesie decyzyjnym Wspólnot ograniczał się do procedury konsultacji (wyrażanie opinii na temat projektu aktu prawnego przedłożonego przez Komisję Europejską przed głosowaniem w Radzie Unii Europejskiej). Jednolity Akt Europejski (1987) rozszerzył uprawnienia legislacyjne Parlamentu o procedurę współpracy (wpływ na decyzje Rady UE podjęte na wniosek Komisji), a Traktat z Maastricht (1992) o procedurę współdecydowania (prawo do odrzucenia propozycji Komisji), która następnie została znacznie rozszerzona w Traktacie Amsterdamskim (1997). Wreszcie - na mocy Traktatu z Lizbony (2007) - PE zdobył nowe kompetencje ustawodawcze (40 nowych obszarów znalazło się w obrębie procedury współdecydowania) i zyskał większą rolę w tworzeniu budżetu. Traktat Lizboński daje również Parlamentowi nowe prawo do proponowania zmian traktatowych. Z ciała doradczego Parlament Europejski przeistoczył się w jedną z najważniejszych instytucji unijnych.