Bezpieczeństwo dostaw gazu poprzez solidarność energetyczną: Parlament Europejski i Rada osiągnęły kompromis

Bezpieczeństwo dostaw gazu poprzez solidarność energetyczną: Parlament Europejski i Rada osiągnęły kompromis

W nocy z 26 na 27 kwietnia negocjatorzy z ramienia Parlamentu Europejskiego i Rady UE osiągnęli porozumienie w sprawie rozporządzenia o bezpieczeństwie dostaw gazu. Kompromis ten wieńczy ponad rok prac nad rozporządzeniem, licząc od pierwszej propozycji Komisji Europejskiej z lutego 2016 r. To drugi z wynegocjowanych aktów prawnych niezbędnych do utworzenia Unii Energetycznej (pierwszym była Decyzja ws. międzyrządowych porozumień energetycznych). Rozporządzenie wejdzie w życie po formalnym zatwierdzeniu przez Radę i Parlament.

Jerzy Buzek, negocjator rozporządzenia z ramienia Parlamentu Europejskiego, powiedział: „Rozporządzenie ma kluczowe znaczenie dla powstającej Unii Energetycznej. Będziemy bardziej odporni na zewnętrzne zakłócenia dostaw. Zminimalizujemy ryzyko, że ktoś wykorzysta energię jako broń polityczną. Osiągnięte porozumienie daje państwom UE możliwość wzajemnej pomocy w nadzwyczajnych sytuacjach. Co szczególnie ważne, daje im narzędzia, by wspólnie takim sytuacjom z góry zapobiec.”

„Dla Parlamentu głównym celem było zadbanie o to, by żaden z mieszkańców UE nigdy, w żadnych okolicznościach, nie pozostał bez dostawy gazu. Ten cel jest odzwierciedlony w wynegocjowanym kompromisie. Solidarność przestaje być abstrakcyjnym hasłem, a staje się konkretnym mechanizmem działającym w prawie. Zobowiązuje państwa członkowskie do wzajemnej pomocy w sytuacjach, gdy istnieje zagrożenie dla dostaw gazu dla najbardziej wrażliwych konsumentów, czyli m.in. gospodarstw domowych, szpitali, hospicjów” - dodał Buzek.

Trzy główne punkty rozporządzenia:

Współpraca regionalna - wspólna ocena ryzyka i plany działania

Porozumienie wprowadza obowiązkową współpracę regionalną, polegającą na opracowywaniu wspólnych ocen ryzyka oraz wspólnych planów prewencyjnych i planów reagowania na kryzysy. Państwa UE połączone są w tym celu w trzynaście tzw. „grup ryzyka”, odzwierciedlających główne kierunki przepływu gazu w Europie i główne zagrożenia z tym związane.

Solidarność energetyczna

Państwo UE, w którym najbardziej wrażliwi odbiorcy mogą pozostać bez gazu w obliczu szczególnie dotkliwego kryzysu dostaw, otrzyma pomoc od państw sąsiedzkich. Solidarność jest środkiem ostatecznym, nie zastępującym bardziej efektywnych środków rynkowych. Rozporządzenie harmonizuje dla całej UE kategorie odbiorców objętych solidarnością (gospodarstwa domowe, szpitale i hospicja, sieci ciepłownicze).

Przejrzystość kontraktów

Władze państw UE i Komisja Europejska otrzymują narzędzia niezbędne do zebrania informacji o kontraktach na dostawy gazu (z pominięciem informacji o cenach) oraz kontraktach na infrastrukturę. Oprócz obowiązkowej notyfikacji nowych i już istniejących umów do władz krajowych, rozporządzenie daje Komisji Europejskiej prawo żądania dostępu do wszelkich kontraktów gazowych istotnych z punktu widzenia bezpieczeństwa dostaw.