Fundusz „BUZKA”, tak w Parlamencie Europejskim mówi się o Unijnym Funduszu Sprawiedliwej Transformacji Energetycznej, który ma pomóc regionom górniczym w rozwoju. Szacuje się, że w pierwszej 7-letniej perspektywie jego wysokość ma wynosić około 30 mld euro.

           Był to temat przewodni panelu pt. Sprawiedliwa Transformacja” podczas konferencji „Górnictwo 2019” 22 listopada w Katowicach. Omawiając problemy terenów pokopalnianych, Jerzy Buzek stwierdził: „Modelowym przykładem jest Strefa Kultury w Katowicach. Wielu komisarzy europejskich, którzy odwiedzali Śląsk, było pod wielkim wrażeniem, jak przeobrażone zostało górnicze kiedyś miasto. Udowodniliśmy, że potrafimy to dobrze robić. Jednak 30 czy nawet 40 mld euro w ciągu 7 lat nie załatwi sprawy. Pieniądze muszą być zagwarantowane na 3, a może 4 perspektywy finansowe UE, czyli na 30 lat. Dopiero na tej podstawie możemy budować wieloletnie projekty, które zrealizują transformację, o jakiej marzymy”.

Zielona przyszłość i sprawiedliwa transformacja Śląska to myśl przewodnia czwartkowego spotkania, które odbyło się 320 metrów pod ziemią w zabytkowej kopalni „Guido” w Zabrzu, w ramach ogólnoświatowej akcji 24 Hours of Reality: Truth in Action.

21 listopada 2019 r. premier Jerzy Buzek, były wiceminister przemysłu i handlu Jerzy Markowki, Wiesław Banyś – przewodniczący Rady Naukowej SN PAN w Paryżu, przewodniczący Związku Zawodowego Górników w Polsce Andrzej Chwiluk oraz Miłka Stępień ekspert ds. sprawiedliwej transformacji debatowali m.in. nt. porozumienia paryskiego, jako gwaranta przetrwania naszej cywilizacji, wniosków z wcześniejszych reform górnictwa, czy perspektyw związanych z polityką klimatyczną UE, w tym Funduszem Sprawiedliwej Transformacji.  

Dziś, gdy mowa o neutralności klimatycznej UE w 2050 r. i nowych celach na 2030 r., potrzeba dodatkowych, dużych pieniędzy na transformację energetyczną i gospodarczą oraz rewitalizację naszych regionów górniczych, jest jeszcze bardziej pilna niż rok temu. Tylko otrzymując takie wsparcie, to wielkie wyzwanie – związane ze skądinąd ważną ochroną klimatu – może stać się dla nas szansą! – mówił Premier Jerzy Buzek.

24 Hours of Reality to ogólnoświatowa akcja Climate Reality zainicjowana przez byłego wiceprezydenta Stanów Zjednoczonych Al Gore’a, który mówi łączymy świat, aby rozwiązać kryzys klimatyczny i urzeczywistnić zrównoważoną przyszłość. Wydarzenie, w którym udział wziął Jerzy Buzek, zorganizowali Patryk Białas - koordynator polskich liderów Climate Reality, Radny Rady Miasta Katowice i prezes stowarzyszenia BoMiasto oraz Piotr Skubała - lider Climate Reality, profesor na Wydziale Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Śląskiego, biolog, zajmujący się m.in. filozofią środowiskową i etyką ekologiczną.

Nie można było wyobrazić sobie lepszego miejsca do podjęcia debaty o transformacji węglowej,  niż zabytkowa Kopalnia Guido, zlikwidowana w 1996 r. , następnie przekształcona w skansen. Dziś cieszy się popularnością wśród turystów, którzy chętnie poznają tajniki pracy górników na poziomach wydobywczych 170 i 320.

© Fot. Żaby Studio/ Dorota Prynda

              Poseł Jerzy Buzek wraz ze Związkiem Banków Polskich, spółką Gaz-System oraz Polską Grupą Energetyczną zorganizował spotkanie dotyczące transformacji energetycznej w Europie Środkowo-Wschodniej w Parlamencie Europejskim.

              Były premier nawiązał w swym wystąpieniu do decyzji Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI), który od 2021 r. wycofuje wsparcie finansowe dla inwestycji gazowych.  Jest ona szczególnie dotkliwa dla państw uzależnionych od węgla - takich jak Polska.

         - Gaz jest istotnym ‘pomostem technologicznym’, który może odegrać ważną rolę w procesie transformacji energetycznej, w szczególności w państwach uzależnionych od węgla. Wycofanie wsparcia dla gazu jest przedwczesne i nakłada ryzyko na proces transformacji energetycznej całej UE - podkreślał były premier.  

           - Nie powinniśmy nigdy mylić naszych celów z narzędziami służącymi do ich uzyskania. Niestety, ostatnia decyzja Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI) w zakresie nowej polityki finansowania jest przykładem takiej pomyłki. Mam poważne wątpliwości czy przekształcenie EBI w „Bank Klimatu” zbliży nas do neutralności klimatycznej- dodał były Przewodniczący.

            Pod hasłem: „Od tradycji do innowacji. Transformacja gospodarcza gmin górniczych” zebrali się eksperci, przedstawiciele samorządów i organizacji pozarządowych oraz przedsiębiorcy na III Konferencji Gospodarczej w Jastrzębiu Zdroju.

            Gość Honorowy Premier Jerzy Buzek – europoseł i Przewodniczący Europejskiego Forum Energii, wygłosił wykład inauguracyjny pt. „Sprawiedliwa transformacja regionów górniczych oraz strategii energetyczno-klimatycznej Unii Europejskiej do 2050 roku”.

          Jerzy Buzek odniósł się do tzw. Nowego Zielonego Ładu, czyli strategii energetyczno-klimatycznej, która wkrótce ogłosić ma Komisja Europejska. Podkreślał, że dobrym znakiem jest to, że Przewodnicząca Komisji Europejskiej U. von der Leyen wskazuje zainicjowany przez niego Fundusz Sprawiedliwej Transformacji jako jeden z priorytetów nowej kadencji.  nowej. Jerzy Buzek podkreślał też, że Fundusz jest jedynie „zalążkiem” finasowania na transformację regionów górniczych, gdyż potrzeby są znacznie większe.  Mówił również o wadze rozmów z mieszkańcami gmin górniczych:

       Wszyscy obywatele Unii – w tym z regionów takich, jak Województwo Śląskie – muszą mieć głębokie poczucie, że tę transformację energetyczną robimy „z nimi” i „dla nich”, a nie – „wbrew nim. Sukces odniesiemy wszyscy razem – albo nie odniesiemy go wcale”.

           W trakcie spotkania zostały wręczone Nagrody Gospodarcze Prezydenta Miasta Jastrzębie-Zdrój, Premier Jerzy Buzek wręczył wraz miasta Anną Hetman. Celem nagród jest uhonorowanie tych przedsiębiorców Jastrzębia-Zdroju, którzy wnoszą znaczący wkład w rozwój Jastrzębia-Zdroju i przyczyniają się do gospodarczej promocji miasta także poza jego granicami.